Mountainbikeroute Den Treek, Strava Metro analyse verandering routegebruik

Onderstaande reeks kaarten weergeven hoe het sportief-recreatief fietsen tussen 2016 en 2021 veranderd is in bos en natuurgebied Den Treek. We kijken hierin vooral naar het gebruik van bospaden door mountainbikers. De pdf van dit verhaal is hier te downloaden:

20211012_mtb-analyses_Treek_track-landscapes
.pdf
Download PDF • 5.11MB

Om het mountainbiken in betere banen te leiden, werd in april 2020 mountainbikeroute Den Treek officieel geopend, tezamen met de mountainbikeroute Henschoten. De realisatie van de route was het gevolg van jarenlange discussies over het faciliteren of handhaven van mountainbiken in Den Treek. Voor de aanleg werd al veel ‘random’ gemountainbiked op het landgoed.. Dit leidde tot frictie met andere gebruikers van het bos (wandelaars en ruiters), maar ook tot natuurschade (aldus het AD in 2016: https://www.ad.nl/amersfoort/den-treek-handhaaft-verbod-mountainbikes-nu-wel-strikt~a04a8544/).

In deze analyse kijken we naar het effect die de aanleg van de nieuwe mountainbikeroutes gehad heeft op het gebruik van dit natuur- en recreatiegebied als geheel. Hierbij is gebruik gemaakt van gegevens van Strava, de meest gebruikte app door sportieve fietsers in Nederland. Ongeveer 50% van alle Nederlandse wielrenners gebruikt de app Strava om wielerritten op te nemen, zo’n ~800.000 Nederlanders in totaal. Mountainbiken valt hieronder. Bij eerdere tellingen op de heuvelrug bleek ook zo'n 40-50% van mountainbikers Strava te gebruiken om mountainbike ritten op te nemen.


TRACK-landscapes verkreeg vanuit Wielerplatform Utrecht, in samenspraak met de Provincie Utrecht, toegang tot het data platform van Strava, Strava Metro. Via dit platform kunnen -op basis van geaggregeerde, anonieme gegevens- beelden van padengebruik gemaakt worden tussen 2016 en 2021. De veranderingen in padengebruik van Den Treek, vielen daarbij sterk op. Hierop werd deze aanvullende analyse gemaakt en gebundeld.


Waar werd gefietst en gemountainbiked vóór de aanleg van MTB-route Den Treek?


Hieronder weergeven beelden tonen routegebruik van Sportieve/recreatieve fietsers die Strava gebruiken. Dat betreft ongeveer de helft van alle sportieve fietsers in Nederland. De beelden van 2016 tm 2019 zijn zeer identiek, wezenlijke verschillen/veranderingen in routegebruik zijn niet of nauwelijks te zien.


We nemen daarom het beeld van 2019 om de vergelijking te maken met 2020 en 2021, waarin de MTB-route ‘Den Treek’ er is. Mtb-route Den Treek is in april 2020 geopend, maar was vanaf februari 2020 ook al officieus bruikbaar.


Op diverse wegen in en om Den Treek is en was fietsen toegestaan. De twee kaart (onderstaand) toont in ZWART waar de paden liggen waar fietsen toegestaan is en was. De GRIJZE paden zijn wandelpaden waar fietsen niet toegestaan is en was. Dit is altijd al verboden geweest, maar sinds 2016 wordt dit verbod ook gehandhaaft (ipv gedoogd). Fietsen op de groene paden kan/kon leiden tot een bekeuring.



Maar in 2019 (en ook in de jaren daarvoor) werden diverse ‘wandelpaden’ al gebruikt door mountainbikers. Ondanks dat dat dus niet was toegestaan. We weten dat dit mountainbikers zijn (en geen racefietsers) omdat het vrijwel allemaal bospaden ofwel zandpaden zijn. Deze zijn alleen per fiets te berijden op een mountainbike danwel gravelbike/cyclocrosser.


Er is vooral één duidelijk doorgaand traject zichtbaar (kleurt Groen en groenblauw, aangeduid met pijltjes ). Hij loopt diagonaal door het gebied van noordoost naar zuidwest, vanaf het fietsviaduct bij Nimmerdor langs het Hazewater en de YMCA in zuidwestelijke richting langs de nieuwe heidevelden naar de kruising van de Doornseweg met de Zeisterweg. Het was de route naar de mtb-route Zeist vanuit Amersfoort, en werd >2500 keer gepasseerd per jaar (met Strava).


Dit traject stond bij lokale mountainbikers welbekend als een leuke route om op de mountainbike af te leggen, ondanks dat dit niet was toegestaan (Voor 2016 sprak men over de zogenaamd ‘gedoogtrail’).

En ook in de zuidoostelijke hoek van Den Treek liepen diverse van deze ‘officieuze’ mountainbikeroutes.Eigenlijk werden vrijwel alle wandelpaden van Den Treek wel door mountainbikers gebruikt. Welliswaar in mindere mate dan de duidelijke diagonale lijn.


Gebruik fietspaden en mountainbikepaden door sportieve fietsers


In de jaren 2016-2019 bleef het gebruik van de Den Treek door Strava-sportieve-fietsers vrijwel gelijk. Maar tussen 2019 en 2020 zijn grote veranderingen zichtbaar als gevolg van de aangelegde mountainbikeroute.


Behalve de nieuwe mountainbikeroute (zie onderstaande kaart, wit gestippelde route) is zichtbaar dat de gewone, geasfalteerde fietspaden ook aanzienlijk intensiever gebruikt worden in 2020 en 2021, vergeleken met met 2019. Dit komt door een sterke toename in het aantal wielrenners en mountainbikers, die bovendien vaker fietste. Het gebruik van Strava nam hierdoor ook sterk toe (toename ~70% in provincie Utrecht).


De officiële mountainbikeroute (bovenstaande kaart, wit gestippelde route) is in de Strava analyses niet compleet genomen, sommige stukken staan nog niet ingetekend in de OSM-kaart die Strava als ondergrond gebruikt voor de metingen. Dat is echter niet erg, het zijn slechts tussenstukjes die ontbreken. Het gebruik is daar logischerwijs niet significant anders zijn dan de stukken ervoor en erna.


Je kunt ook zien dat in 2021, de officiële mountainbikeroute iets vaker werd gebruikt dan in 2020 (iets meer paars dan rood).


Gebruik wandelpaden door sportieve fietsers/mountainbikers


Het gebruik van wandelpaden -door mountainbikers- is sinds de aanleg van de mountainbikeroute Den Treek sterk afgenomen.


De officieuze, diagonale mountainbikeroutes werd in 2021 100-250 keer gepasseerd, circa 10 keer zo weinig als in 2019! Dat is dus ondanks de sterke toename van mountainbikers en Strava gebruikers!

Het gebruik van het gehele bos -althans de wandelpaden hierin- is zichtbaar afgenomen. Nog maar enkele paden halen >100 Strava passages in 2021. Dat zijn dus twee tot vijf Strava fietsers per week. Als 50% van mountainbikers Strava gebruikt, is dat gemiddeld ongeveer één mountainbiker per dag. Een vrij verwaarloosbare hoeveelheid. Dit is ook ondanks de toename van Gravelbikers, voor wie deze wandelpaden opzich nog interessant zouden kunnen zijn.

Alleen in de oostelijke hoeken zijn nog twee trajecten zichtbaar die regelmatig benut bereden worden; dit zijn duidelijk aanrijroutes naar de mountainbiketrails vanuit de omgeving. Het zijn enkele twee korte aansluitingen.

Kortom; de aanleg van de mountainbikeroute Den Treek heeft het niet-toegestane gebruik van wandelpaden door mountainbikers vrijwel geheel aan banden gelegd. En dat is precies wat de mede-intentie van de ontwikkeling van mountainbikeroutes.