Titelpagina van het onderzoek Langs Waterlopen voor Waterschap Aa en Maas

Het huidige bewandelbare netwerk langs waterlopen Aa en Maas

379 wenspaden langs waterlopen Aa en Maas

Titelpagina van het onderzoek Langs Waterlopen voor Waterschap Aa en Maas

1/5

Langs waterlopen Aa en Maas

Wandelen langs water

Langs de waterlopen van Nederland ligt een enorm, grotendeels onbenut wandelpotentieel. Schouwpaden, kades en dijken langs rivieren, beken en kanalen vormen van nature de mooiste lijnen om te wandelen. Toch zijn veel van deze plekken nog niet goed toegankelijk. Met het initiatief Langs Water-Lopen verkennen Track-Landscapes, Wandelnet en Waterschap Aa en Maas de kansen voor nieuwe wandelroutes langs water in Brabant.

Een netwerk van waterpaden

Nederland telt ruim 55.000 kilometer aan waterlopen: een unieke basis voor een samenhangend netwerk van toegankelijke wandelpaden. We onderzoeken waar openstelling mogelijk is, wat praktisch haalbaar is, en hoe we paden aantrekkelijk, veilig en herkenbaar kunnen maken voor wandelaars.

379 wenspaden langs water

We analyseerden het volledige werkgebied van het waterschap en identificeerden 379 potentiële wenspaden met een totale lengte van 379 kilometer. Deze paden vormen, wanneer opengesteld of verbeterd, een enorme kans om het Brabantse wandelnetwerk te versterken én het werk van het waterschap zichtbaarder te maken.

Niet elk pad is even belangrijk. Sommige liggen dicht bij woonkernen en bieden kansen voor dagelijkse ommetjes. Andere doorbreken ontbrekende schakels en versterken de dooradering van het landschap. Deze strategische differentiatie vormt de basis voor vervolgstappen.

Van potentie naar haalbaarheid

Het werk stopt niet bij het aanwijzen van wenspaden. In een vervolg willen we onderzoeken welke paden daadwerkelijk opengesteld kunnen worden, rekening houdend met:

waterkundige en ecologische randvoorwaarden
eigendom en juridische aspecten
veiligheid en beheer
de vormgeving van paden (breedte, ondergrond, inrichting)
online vindbaarheid en lokale zichtbaarheid

Opdrachtgever: Eigen initiatief met medewerking van waterschap Aa en Maas en Wandelnet

Datum traject: 2025-01 <-> 2025-06

Soms is zo eenvoudig als een hek openzetten, of een bordje met welkom ophangen, en in andere gevallen vraagt het om ontwerp, communicatie en landschappelijke meekoppeling.

Bewegen, natuur en waterbeheer

De kansen gaan verder dan recreatie alleen. Door het openstellen van waterlopen te koppelen aan natuurontwikkeling, waterberging en biodiversiteit, ontstaat een buitengebied dat:

toegankelijker wordt voor ommetjes dicht bij huis
de druk op kwetsbare natuurgebieden verlaagt
ecologisch sterker wordt door zandpaden, poelen, beplanting en groene linten
het werk van het waterschap zichtbaarder maakt en draagvlak vergroot

Voor waterschappen is dit een unieke kans om waterbeheer, klimaatadaptatie en recreatie te verbinden.

Klein beginnen, groot verschil maken

Binnen het totaalpakket van 379 wenspaden ligt een duidelijke prioriteit: waar is de behoefte het grootst en waar is de impact direct voelbaar? Succesvolle projecten ontstaan vooral daar waar lokaal eigenaarschap aanwezig is: betrokken ambtenaren, vrijwilligers, bewoners en bestuurders maken het verschil.

Ons advies: begin klein en lokaal, met één of twee trajecten die laten zien dat het werkt. Deze voorbeelden helpen andere gemeenten en waterschappen mee te bewegen en vergroten de kans op bredere, structurele investeringen. Door paden, beplanting en watersystemen samen te ontwikkelen, ontstaat een robuust watersysteem en beweegvriendelijke leefomgeving.